† BARTHOLOMEOS

DOOR DE GENADE GODS

AARTSBISSCHOP VAN CONSTANTINOPEL, HET NIEUWE ROME,

EN OECUMENISCH PATRIARCH

AAN DE GANSE KERKGEMEENSCHAP,

GENADE, VREDE EN ONTFERMING ZIJ U VAN CHRISTUS ONZE VERLOSSER,

DIE IN HEERLIJKHEID IS OPGESTAAN

* * *

 

Eerbiedwaardige Broeders, Hierarchen en gezegende kinderen in de Heer,

In vasten, gebed en berouw hebben wij de stralende en plechtige dag van het Heilige Pasen bereikt, en wij bezingen en verheerlijken de verlossende Verrijzenis van onze Heer, God en Verlosser Jezus Christus. Dit markeert de klinkende overwinning van het leven op de dood, vernieuwt de hele schepping en opent voor de mensheid de weg naar vergoddelijking door genade.

De Kerk van Christus bewaart de paasbeleving in haar liturgisch leven, de strijd van de heiligen en martelaren van het geloof, de eschatologische impuls van het kloosterleven, de verkondiging van het Evangelie “tot aan de uiteinden der aarde”, de theologie en de lofzang, de goede getuigenis van de gelovigen in de wereld, de beschaving van liefde en solidariteit, en de onwankelbare zekerheid dat het kwaad niet het laatste woord heeft in de geschiedenis.

De Verrijzenis van de Heer wordt ervaren als een door Christus geschonken vrijheid, die de scheppende krachten van de mensheid inspireert, voedt en versterkt, de goede strijd voor “al wat waar en edel is, rechtvaardig en rein, beminnelijk en aantrekkelijk[1]”, en herinnert iedereen eraan dat de weg naar de Verrijzenis onlosmakelijk verbonden is met het Kruis. Getekend door het Kruis en de Verrijzenis heeft de paasvreugde Gods volk behoed voor identificatie met de geest van deze wereld, en hen tevens beschermd tegen steriele afzondering en een spiritualiteit zonder dynamiek of hoop.

In Christus, die voor ons mensen gekruisigd en verrezen is, weerleggen de levens van de gelovigen ook op vandaag nog alle vreemde verhalen die de christelijke ethiek voorstellen als een ‘moraal van de zwakken’, zogenaamd uitgedrukt door nederigheid, vergeving, opofferende liefde, ascese, het gebod van de Heer “om je zaken niet uit te vechten met iemand die je kwaad heeft gedaan”[2], en andere principes en houdingen die tot de kern van onze identiteit behoren. Niets is verder van de waarheid verwijderd dan deze interpretatie van de christelijke ethiek -van deze opofferende liefde “die niet haar eigenbelang nastreeft”. Deze ethiek is onlosmakelijk verbonden met vrijgevigheid, moed en existentiële authenticiteit.

Pasen is een lofzang op deze vrijheid, op het geloof dat “werkzaam is door naastenliefde”[3], wat niet onze eigen verdienste is, maar genade en een gave van boven, beleefd in de heilige sacramenten van de Kerk en in het ‘mysterie’ van het dienen van onze naaste. Waarlijk, “liefde voor God verdraagt absoluut geen haat jegens de mensheid”[4].

Geconfronteerd met de tekenen van de tijd, getuigt de Kerk van Christus – als “zout der aarde”, “licht van de wereld”’, een stad “boven op een berg”, een lamp “geplaatst op een kandelaar om voor allen licht te geven”[5] – concreet van de in de wereld gekomen genade en van “de hoop die in u leeft”[6]. Het woord van het Kruis en de Opstanding klinkt vandaag als een Evangelie van vrede, verzoening en gerechtigheid. Oorlog, haat en onrecht staan haaks op de verwezenlijking en versterking van fundamentele christelijke principes, waarvoor het volk van God elke dag bidt en werkt. In het licht van de Opstanding smeken wij de Heer voor de slachtoffers van oorlogsgeweld, voor weeskinderen, voor moeders die rouwen om hun kinderen, voor allen die in hun lichaam en ziel de littekens dragen van menselijke wreedheid en onmenselijkheid. De uitroep “Christus is opgestaan” is een afwijzing en veroordeling van geweld en angst, en een oproep tot een leven van vrede. Oorlog brengt rouw en dood voort; De Verrijzenis daarentegen overwint de dood en schenkt onvergankelijkheid.

Geconfronteerd met de dagelijkse beelden van de barbaarsheid van de oorlog, verkondigt de Kerk met een krachtige stem de heilige aard van de mens, van ieder concreet mens op elke plek op aarde, en de plicht tot absoluut respect voor hem. En zij roept ons op om “onze waardigheid te erkennen, de oorsprong te eren, de kracht van het mysterie te kennen en te begrijpen voor wie Christus gestorven is”[7]. De Verrijzenis van de Heer is het herstel van de mensheid in haar eeuwige roeping. Als “het begin van een andere, eeuwige levensweg” heelt zij vervreemde relaties en vestigt zij de vrede “die alle begrip te boven gaat”[8], die de verzoening en vredesstichting van de wereld omvat.

Geïnspireerd door God benadrukte het heilige en grote Concilie van de Orthodoxe Kerk, waarvan we dit jaar het tienjarig jubileum vieren, de plicht van de Orthodoxe Kerk “om alles aan te moedigen wat werkelijk ten dienste staat van de vrede (vgl. Rom 14:19) en wat de weg baant voor gerechtigheid, broederschap, ware vrijheid en wederzijdse liefde onder alle kinderen van de ene hemelse Vader, alsook onder alle volkeren die één menselijke familie vormen”[9].

Het Heilige Pasen is de essentie van onze spirituele beschaving, het hart van ons geloof. De opstanding van de Heer is ook onze eigen opstanding in deze eeuw, een voorafbeelding en anticipatie van de ‘gemeenschappelijke opstanding van de mens’ en de vernieuwing van de hele schepping. Verlicht door het stralende licht van het gelaat van de verrezen Christus, en zijn allerheiligste Naam verheerlijkend met psalmen, hymnen en geestelijke liederen – Hij, de Vredevorst, die met ons is “alle dagen, tot aan de voleinding van de wereld.”[10] – wensen wij u een “Zalige Verrijzenis”, vervuld met goddelijke gaven gedurende de paastijd en elke dag van uw leven, vol vreugde verkondigend:
“Christus is verrezen! Hij is waarlijk verrezen!”F

 

 

Fanar, Heilig Pasen 2026

† Bartholomeos van Constantinopel

vurige voorspreker voor u allen bij de Opgestane Christus

 

 

 

[1] Fili 4, 8

[2] Mt. 5, 39

[3] Gal 5, 6

[4] Maximos de Belijder, ‘Chapitres sur l’amour’, PG 90, 964

[5] Μt 5, 13-15

[6] I Petr 3, 15

[7] Gregorius de Theoloog, Discours I, over Pasen, PG 35, 397

[8] Fili 4, 7

[9] De missie van de orthodoxe Kerk in de wereld vandaag, C. 5.

[10] Mt 28, 20